Ev Değil, Gelecek Alıyorsunuz: Daire Satın Alırken Bina Sağlamlığı Nasıl Anlaşılır ?

Hayalinizdeki eve kavuşmak için ilanlar arasında gezerken, genellikle mutfak dolaplarının rengine, balkonun manzarasına veya odaların genişliğine odaklanırız. Ancak Türkiye gibi deprem gerçeğiyle yaşayan bir coğrafyada, bir evi "yuva" yapan en temel özellik estetik değil, yapısal güvenliktir.

Peki, makyajlı duvarların arkasındaki gerçek gücü nasıl anlarsınız? İşte bir daire satın alırken binanın sağlamlığını sorgulamanıza yardımcı olacak altın rehber:

1. İlk Durak: Bodrum Katı (Binanın Kalbi)

Bir binanın sağlığı hakkında en dürüst bilgiyi bodrum katı verir. Lüks lobiden önce mutlaka bodruma inin:

• Rutubet ve Korozyon: Duvarlarda yoğun nem, küf kokusu veya dökülen betonlar varsa dikkat! Betonun içindeki demirlerin hava ve suyla temas edip paslanması (korozyon), binanın taşıma kapasitesini ciddi oranda düşürür.

• Açıkta Kalan Demirler: Eğer kolonlarda beton çatlamış ve paslı demirler görünüyorsa, o bina alarm veriyor demektir.

  
  

2. Proje ve Ruhsat Disiplini

Binanın yasal durumu, teknik güvenliğinin de bir aynasıdır:

• İskan Belgesi: Yapı Kullanım İzin Belgesi (İskan) olmayan binalar, projesine aykırı inşa edilmiş olabilir. Bu da teknik hesaplamaların dışına çıkıldığı anlamına gelir.

• Deprem Yönetmeliği: Binanın 1999 sonrası (özellikle 2007 veya 2018 yönetmeliği) yapılmış olması, güncel mühendislik standartlarına daha yakın olduğunu gösterir.

  
  

3. "Yumuşak Kat" Tuzağına Dikkat

Giriş katında dükkan, market veya galeri bulunan binalarda dikkat edilmesi gereken bir durumdur.

• Kolon Kontrolü: Geniş alan yaratmak için dükkan katındaki kolonlara müdahale edilip edilmediğini mutlaka sorgulayın.

• Vitrin Etkisi: Tamamen cam olan giriş katlar, deprem anında üst katlara göre daha fazla esneme yaparak risk oluşturabilir.

  
  

4. Çevresel Faktörler ve Zemin

Bina çok sağlam olsa bile, üzerine oturduğu zemin zayıfsa risk devam eder.

• Zemin Yapısı: Kayalık zeminler her zaman avantajdır. Dolgu alanlar veya eski dere yatakları üzerine inşa edilen yapılar, deprem dalgalarını daha şiddetli iletebilir.

• Bitişik Nizam: Eğer bina yanındaki bina ile yapışıksa, aralarında deprem esnasında çarpışmayı önleyen "dilatasyon boşluğu" olup olmadığını kontrol edin.

Özetle; Daire Alırken Sorulacak 5 Kritik Soru:

1. Binanın Zemin Etüt Raporu mevcut mu?

2. Taşıyıcı sistemde (kolon/kiriş) sonradan bir değişiklik yapıldı mı?

3. Binada kullanılan beton sınıfı nedir? (C25 ve üzeri tercih edilir).

4. Çevredeki binalara göre binanın oturduğu zemin seviyesi nasıl?

5. Binanın Deprem Kimlik Kartı veya performans analizi var mı?

Unutmayın: Boya, parke ve mutfak tezgahı her zaman değişebilir; ancak binanın iskeleti (taşıyıcı sistemi) asla değiştirilemez.